اطلاعات بيشتر
۰۱ دى ۱۳۹۴، ۱۰:۰۲ ق.ظ
در ایران به دلیل عدم وجود سازوکارهای مناسب در انتخاب حسابرسمستقل توسط شرکتها از جمله عدم توجه به درجه کیفی مؤسسات موجود (انتخاب حسابرس عمدتاً بر اساس روابط و شناخت قبلی مدیران صورت میپذیرد) و عدم استفاده از ظرفیت کمیتههای حسابرسی در برخی از شرکتها، نقش این گروه نظارتی در حاکمیت شرکتها بسیار کمرنگ است.
حاکمیت شرکتی شامل قوانین، مقررات، ساختارها، فرآیندها، فرهنگها و سیستمهایی است که موجب دستیابی به هدفهای پاسخگویی، شفافیت، عدالت و رعایت حقوق ذینفعان میشود. حاکمیت شرکتی بیش از هر چیز، حیات سالم بنگاه اقتصادی را در دراز مدت هدف قرار میدهد، و از این رو درصدد است تا از منافع سهامداران در مقابل مدیریت سازمانها حفاظت به عمل آورد. اما در این میان نقش حسابرسان مستقل را در اعمال حاکمیت شرکتی کارا و اثر بخش در کشور نمیتوان از نظر دور داشت.
حتی در بازارهای در حال توسعه نیز، حسابرسان مستقل از جایگاه ویژه ای در ساختار حاکمیت شرکتی برخوردارند و نقش حساسی را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا میکنند، براساس قانون ساربینز – اکسلی (۲۰۰۲)، حسابرسان نه تنها در زمینه قابل قبول بودن؛ بلکه در مورد کیفیت صورتهای مالی ارائه شده نیز باید آماده مذاکره با کمیته حسابرسی باشند. حسابرس قادر است از طریق تعدیل روش های مدیریت سود، نظارت موثری بر فعالیتهای افزون طلبانه مدیریت صاحبکار اعمال کند. در سطح دنیا حسابرس مستقل، در هنگام تصمیمگیری در مورد پذیرش کار جدید، عوامل موثر بر حاکمیت شرکتی و کمیته حسابرسی را در نظر میگیرد. البته در این زمینه که حسابرسان مستقل چگونه عوامل موثر بر حاکمیت شرکتی را به هنگام تصمیمگیری در مورد پذیرش کار در نظر میگیرند، رهنمودها و پژوهشهای بسیار اندکی وجود دارد. کارسلو و نگی (۲۰۰۴) با مطالعه رابطه میان طول مدّت همکاری حسابرس و وجود تقلب در گزارشگری مالی دریافتند که میان همکاری کوتاه مدّت حسابرس با صاحبکار و احتمال وجود تقلب درگزارشگری مالی، همبستگی قوی وجود دارد.
کارسلو و همکاران (۲۰۰۲) با استفاده از تئوری نمایندگی، در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند که میان حقالزحمه حسابرسی و استقلال هیئت مدیره و تعداد جلسات هیئت مدیره و تعداد اعضایی که عضو هیئت مدیره سایر شرکتها هستند (به عنوان نشان شایستگی)، همبستگی مثبت وجود دارد. نتایج پژوهش آنها نشان میدهد که با فرض تلقی حقالزحمه حسابرسی به عنوان نشانه مناسبی از کیفیت حسابرسی، هیئت مدیرههای قوی تر در پی استفاده از خدمات حسابرسان با کیفیتتر هستند تا از این طریق؛ نسبت به نظارت موثرتر بر فعالیتهای مدیریت و ارائه مناسب صورتهای مالی و افشای اطلاعات مربوط، اطمینان حاصل کنند. جانستون (۲۰۰۴) با مطالعه تأثیر ریسک تحریف سود و ریسک حاکمیت شرکتی بر تصمیمات برنامه ریزی و تعیین حقالزحمه حسابرس؛ دریافت که میان افزایش ریسک تحریف سود و افزایش ساعات و نرخ های حسابرسی، همبستگی مثبتی وجود دارد.
وی چنین نتیجه گیری کرد که در صورت وجود نشانههایی دال بر احتمال مدیریت سود، ریسک حاکمیت شرکتی برای حسابرسان اهمیت ویژه ای خواهد یافت. فرگوسن و همکاران (۲۰۰۴) در پژوهشی دریافتند که میان درخواست ارائه خدمات غیرحسابرسی از حسابرسان مستقل از سوی مدیریت، و مدیریت سود همبستگی وجود دارد. جمعبندی مطالعات صورت گرفته درباره حسابرس مستقل حاکی از آن است که میان هیئت مدیره و یا کمیتههای حسابرسی قدرتمند و تقاضا برای حسابرسی با کیفیت بالاتر، رابطه وجود دارد، که این امر مبین نقش حسابرس مستقل در حاکمیت شرکتی است.
در ایران به دلیل عدم وجود سازوکارهای مناسب در انتخاب حسابرس مستقل توسط شرکتها از جمله عدم توجه به درجه کیفی موسسات موجود (انتخاب حسابرس عمدتا بر اساس روابط و شناخت قبلی مدیران صورت میپذیرد) و عدم استفاده از ظرفیت کمیتههای حسابرسی در برخی از شرکتها، نقش این گروه نظارتی در حاکمیت شرکتها بسیار کمرنگ است.
از این رو یکی از مواردی که در جهت توسعه حاکمیت شرکتی و حمایت از حقوق سهامدارن خرد میتوان به آن پرداخت نحوه انتخاب حسابرس و بازرس قانونی در مجامع است. بند ۱۸ ماده ۸ قانون اصلاح قسمتی از قانون تجارت در خصوص موارد مندرج در طرح اساسنامه چنین بیان میکند "قید اینکه شرکت یک بازرس خواهد داشت یا بیشتر و نحوه انتخاب و مدت مأموریت بازرس".
از این رو میتوان در اساسنامه شرکت و با کمک دستورالعملی نحوه انتخاب بازرس را تعیین نمود. همچنین باید توجه کرد که مطابق ماده ۸۸ قانون یادشده در مورد انتخاب بازرس اکثریت نسبی کافی خواهد بود. با تکیه بر این ظرفیت قانون تجارت میتوان برای انتخاب حسابرس و بازرس قانونی شرکتها نیز به طور مؤثرتری عمل کرد و در جهت شفافیت بیشتر اطلاعات مالی و توسعه حاکمیت شرکتی گام برداشت.
* سید محمد باقرآبادی، حسابدار رسمی، حسابدار مستقل
* محمد مهدی مومن زاده، کارشناس بازار سرمایه
منبع: سنا
حاکمیت شرکتی شامل قوانین، مقررات، ساختارها، فرآیندها، فرهنگها و سیستمهایی است که موجب دستیابی به هدفهای پاسخگویی، شفافیت، عدالت و رعایت حقوق ذینفعان میشود. حاکمیت شرکتی بیش از هر چیز، حیات سالم بنگاه اقتصادی را در دراز مدت هدف قرار میدهد، و از این رو درصدد است تا از منافع سهامداران در مقابل مدیریت سازمانها حفاظت به عمل آورد. اما در این میان نقش حسابرسان مستقل را در اعمال حاکمیت شرکتی کارا و اثر بخش در کشور نمیتوان از نظر دور داشت.
حتی در بازارهای در حال توسعه نیز، حسابرسان مستقل از جایگاه ویژه ای در ساختار حاکمیت شرکتی برخوردارند و نقش حساسی را در ارتقای کیفیت گزارشگری مالی ایفا میکنند، براساس قانون ساربینز – اکسلی (۲۰۰۲)، حسابرسان نه تنها در زمینه قابل قبول بودن؛ بلکه در مورد کیفیت صورتهای مالی ارائه شده نیز باید آماده مذاکره با کمیته حسابرسی باشند. حسابرس قادر است از طریق تعدیل روش های مدیریت سود، نظارت موثری بر فعالیتهای افزون طلبانه مدیریت صاحبکار اعمال کند. در سطح دنیا حسابرس مستقل، در هنگام تصمیمگیری در مورد پذیرش کار جدید، عوامل موثر بر حاکمیت شرکتی و کمیته حسابرسی را در نظر میگیرد. البته در این زمینه که حسابرسان مستقل چگونه عوامل موثر بر حاکمیت شرکتی را به هنگام تصمیمگیری در مورد پذیرش کار در نظر میگیرند، رهنمودها و پژوهشهای بسیار اندکی وجود دارد. کارسلو و نگی (۲۰۰۴) با مطالعه رابطه میان طول مدّت همکاری حسابرس و وجود تقلب در گزارشگری مالی دریافتند که میان همکاری کوتاه مدّت حسابرس با صاحبکار و احتمال وجود تقلب درگزارشگری مالی، همبستگی قوی وجود دارد.
کارسلو و همکاران (۲۰۰۲) با استفاده از تئوری نمایندگی، در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند که میان حقالزحمه حسابرسی و استقلال هیئت مدیره و تعداد جلسات هیئت مدیره و تعداد اعضایی که عضو هیئت مدیره سایر شرکتها هستند (به عنوان نشان شایستگی)، همبستگی مثبت وجود دارد. نتایج پژوهش آنها نشان میدهد که با فرض تلقی حقالزحمه حسابرسی به عنوان نشانه مناسبی از کیفیت حسابرسی، هیئت مدیرههای قوی تر در پی استفاده از خدمات حسابرسان با کیفیتتر هستند تا از این طریق؛ نسبت به نظارت موثرتر بر فعالیتهای مدیریت و ارائه مناسب صورتهای مالی و افشای اطلاعات مربوط، اطمینان حاصل کنند. جانستون (۲۰۰۴) با مطالعه تأثیر ریسک تحریف سود و ریسک حاکمیت شرکتی بر تصمیمات برنامه ریزی و تعیین حقالزحمه حسابرس؛ دریافت که میان افزایش ریسک تحریف سود و افزایش ساعات و نرخ های حسابرسی، همبستگی مثبتی وجود دارد.
وی چنین نتیجه گیری کرد که در صورت وجود نشانههایی دال بر احتمال مدیریت سود، ریسک حاکمیت شرکتی برای حسابرسان اهمیت ویژه ای خواهد یافت. فرگوسن و همکاران (۲۰۰۴) در پژوهشی دریافتند که میان درخواست ارائه خدمات غیرحسابرسی از حسابرسان مستقل از سوی مدیریت، و مدیریت سود همبستگی وجود دارد. جمعبندی مطالعات صورت گرفته درباره حسابرس مستقل حاکی از آن است که میان هیئت مدیره و یا کمیتههای حسابرسی قدرتمند و تقاضا برای حسابرسی با کیفیت بالاتر، رابطه وجود دارد، که این امر مبین نقش حسابرس مستقل در حاکمیت شرکتی است.
در ایران به دلیل عدم وجود سازوکارهای مناسب در انتخاب حسابرس مستقل توسط شرکتها از جمله عدم توجه به درجه کیفی موسسات موجود (انتخاب حسابرس عمدتا بر اساس روابط و شناخت قبلی مدیران صورت میپذیرد) و عدم استفاده از ظرفیت کمیتههای حسابرسی در برخی از شرکتها، نقش این گروه نظارتی در حاکمیت شرکتها بسیار کمرنگ است.
از این رو یکی از مواردی که در جهت توسعه حاکمیت شرکتی و حمایت از حقوق سهامدارن خرد میتوان به آن پرداخت نحوه انتخاب حسابرس و بازرس قانونی در مجامع است. بند ۱۸ ماده ۸ قانون اصلاح قسمتی از قانون تجارت در خصوص موارد مندرج در طرح اساسنامه چنین بیان میکند "قید اینکه شرکت یک بازرس خواهد داشت یا بیشتر و نحوه انتخاب و مدت مأموریت بازرس".
از این رو میتوان در اساسنامه شرکت و با کمک دستورالعملی نحوه انتخاب بازرس را تعیین نمود. همچنین باید توجه کرد که مطابق ماده ۸۸ قانون یادشده در مورد انتخاب بازرس اکثریت نسبی کافی خواهد بود. با تکیه بر این ظرفیت قانون تجارت میتوان برای انتخاب حسابرس و بازرس قانونی شرکتها نیز به طور مؤثرتری عمل کرد و در جهت شفافیت بیشتر اطلاعات مالی و توسعه حاکمیت شرکتی گام برداشت.
* سید محمد باقرآبادی، حسابدار رسمی، حسابدار مستقل
* محمد مهدی مومن زاده، کارشناس بازار سرمایه
منبع: سنا
" برای حمايـت از ما، لطفاً بر روی بنرهای تبليغاتی سايت كليك نمائيد "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "