۲۶ مهر ۱۳۹۴، ۱۰:۵۸ ق.ظ
در بيشتر كشورها، اخذ ماليات يكي از مهمترين و باثباتترين منابع كسب درآمد براي دولتها محسوب ميشود. در بين انواع مالياتهاي موجود نيز يكي از بهترين روشهاي اخذ ماليات، ماليات بر ارزش افزوده است.
در خصوص تبيين نحوه ي مصرف ماليات در حوزه ي ماليات بر ارزش افزوده ميتوان اشاره کرد که يک نوع ماليات چند مرحله ايي است که در مراحل مختلف زنجيره ي واردات، توليد و توزيع بر اساس درصدي از قيمت فروخته شده يا خدمات ارائه شده در هر مرحله اخذ مي شود. در حال حاضر حدود 120 کشور جهان از اين روش مالياتي استفاده مي کنند که نرخ هاي آن بين 3 تا 25 درصد در کشورهاي مختلف، نوسان دارد. عمدهترين مزاياي اين نوع ماليات، شفافسازي معاملات اقتصادي، گسترش پايههاي مالياتي بر اساس مصرف، افزايش درآمدهاي مالياتي قابل اتكا براي دولت، توسعه عدالت مالياتي و... است. عمدهترين معايب آن نيز مربوط به آثار احتمالي تورمي است.
ماليات بر ارزش افزوده قدمتي بيش از 60 سال دارد، اما تصويب قانون ماليات بر ارزش افزوده در كشور ما يك فرآيند طولاني را از سال 1366 لغايت 1387 طي كرد و در نهايت در تير ماه 1387 براي اجرا ابلاغ شد. بر اساس قانون، در حال حاضر نرخ ماليات بر ارزش افزوده در ايران 9 درصد مي باشد. اين در حالي است كه نرخ ماليات بر ارزش افزوده در برخي كشورها به حدود 25 درصد نيز ميرسد. جالب توجه اين است كه برخي كشورهاي فقير نظير اتيوپي، اوگاندا، بنين، بوركينافاسو، تانزانيا و... با وجود اقتصاد بسيار ضعيف و نواقص اقتصادي فراوان، اجراي ماليات بر ارزش افزوده را با موفقيت به پايان رساندهاند و اكنون نرخهاي بالاي مالياتي مبناي درآمد اقتصادشان قرار گرفته است.
لزوم برقراري ماليات بر ارزش افزوده در ايراندر سالهاي پس از انقلاب اسلامي، اين واقعيت كه درآمد نفت براي تحقق اهداف اقتصادي و تامين استقلال ملي ايران درآمد مطمئن به حساب نميآيد، به تدريج در اذهان دولتمردان و سياستگذاران كشور پذيرفته شد و ماليات به عنوان مهمترين درآمد دولت روز به روز جايگاه خود را تثبيت كرد. با توجه به آنكه رشد درآمدهاي مالياتي ايران در سالهاي اخير به طور عمده در بخش مالياتهاي مستقيم حقوق و عوارض گمركي بوده است و با در نظر گرفتن اين واقعيت تلخ كه به ماليات در گذشته توجه كمي شده از بدو تاريخ ماليات عمومي در ايران تاكنون هيچ يك از انواع ماليات بر معاملات (ماليات خرده فروشي، فروش توليدكنندگان، ماليات بر فروش در مراحل مختلف توليد و توزيع كالا) در كشور ما سابقه نداشته است، در حالي كه سالها قبل از ابداع و اجراي ماليات بر ارزش افزوده در بسياري از كشورها انواع ماليات بر معاملات معمول و متداول بوده و در واقع ماليات بر ارزش افزوده به قصد اصلاح مالياتهاي قبلي جايگزين شده است و مهمتر اينكه درآمدهاي مالياتي دولتها از اين منبـع در مجموع درآمدهاي مالياتي آنان سهم چشمگيري دارد.
بر اساس طرح ساماندهي اقتصادي، تحول در نظام مالياتي كشور از سه جنبه تفكيك پذير است. اصلاحاتي كه در سياستگذاري مالياتي صورت ميگيرد، اقداماتي كه در جهت اصلاح مديريت مالياتي مربوط ميشود و اقداماتي كه در زمينه گسترش فرهنگ مالياتي در ميان مردم انجام ميشود. بنابراين اگر ماليات بر ارزش افزوده در نظام مالياتي كشور برقرار و به نحو موثر انجام شود، علاوه بر افزايش درآمد ناشي از مالياتهاي مستقيم اهداف اقتصادي و اجتماعي مورد نظر سيستم ماليات بردرآمد نيز به نحو موثرتري محقق خواهد شد.بر اين اساس در كشورهاي جهان اول بيشترين درآمد دولت از راه ماليات است؛ چراكه ماليات موجب ميشود انضباط مالي به نحو مناسب برقرار شود. ماليات در هر كشوري به تناسب پيشرفت و توسعه اقتصادي آن از جايگاه ويژه برخوردار است. بر اين اساس، ميزان درآمدهاي داخلي دولتها تا حد زيادي ارتباط مستقيم به توان و كارآيي نظام مالياتي آنها دارد؛ بنابراين منبـع اصلي تامين درآمدهاي داخلي وصول ماليات است.
همچنين مرور زمان نشان داده است كه كشورهاي دنيا به اين نتيجه رسيدهاند كه ماليات بر ارزش افزوده روشي مناسب براي نيل به تحقق برنامههاي اقتصادي است و در بيشتر كشورهاي جهان از سال 1960 تاكنون اين روش پياده شده و به مرور در بقيه كشورها هم در حال اجرا شدن است. از ويژگي ماليات بر ارزش افزوده مي توان به مديريت هزينه يا خرج خانوار، صدور فاکتور، دريافت پول ماليات توسط مشمولين و پرداخت آن به دولت نام برد که با توجّه به نقش مردم در پرداخت و وصول اين ماليات مطالبات آنها نيز از دولت افزايش مي يابد. از آنجا كه ماليات بر ارزش افزوده به مصرف تعلق گرفته و متناسب با ميزان مصرف، تغيير ميكند از عدالت مالياتي بيشتري برخوردار است. به هر حال با توجه به تاثير ماليات در رشد و شكوفايي اقتصاد، اميدواريم با تبيين درست و علمي نحوه هزينه کرد ماليات در حوزه ارزش افزوده گام مهمي را در نوسازي و پويايي سيستم مالياتي داشته باشيم و با برنامه ريزي دقيق و منظم توسط تيمي از كارشناسان و مديران خبره در بازه زماني خاص، سياستگذاري اصولي در خصوص تبيين نحوه ي مصرف ماليات بر ارزش افزوده، تدوين و اجرايي گردد.
منبع: سازمان امور مالياتي كشور
در خصوص تبيين نحوه ي مصرف ماليات در حوزه ي ماليات بر ارزش افزوده ميتوان اشاره کرد که يک نوع ماليات چند مرحله ايي است که در مراحل مختلف زنجيره ي واردات، توليد و توزيع بر اساس درصدي از قيمت فروخته شده يا خدمات ارائه شده در هر مرحله اخذ مي شود. در حال حاضر حدود 120 کشور جهان از اين روش مالياتي استفاده مي کنند که نرخ هاي آن بين 3 تا 25 درصد در کشورهاي مختلف، نوسان دارد. عمدهترين مزاياي اين نوع ماليات، شفافسازي معاملات اقتصادي، گسترش پايههاي مالياتي بر اساس مصرف، افزايش درآمدهاي مالياتي قابل اتكا براي دولت، توسعه عدالت مالياتي و... است. عمدهترين معايب آن نيز مربوط به آثار احتمالي تورمي است.
ماليات بر ارزش افزوده قدمتي بيش از 60 سال دارد، اما تصويب قانون ماليات بر ارزش افزوده در كشور ما يك فرآيند طولاني را از سال 1366 لغايت 1387 طي كرد و در نهايت در تير ماه 1387 براي اجرا ابلاغ شد. بر اساس قانون، در حال حاضر نرخ ماليات بر ارزش افزوده در ايران 9 درصد مي باشد. اين در حالي است كه نرخ ماليات بر ارزش افزوده در برخي كشورها به حدود 25 درصد نيز ميرسد. جالب توجه اين است كه برخي كشورهاي فقير نظير اتيوپي، اوگاندا، بنين، بوركينافاسو، تانزانيا و... با وجود اقتصاد بسيار ضعيف و نواقص اقتصادي فراوان، اجراي ماليات بر ارزش افزوده را با موفقيت به پايان رساندهاند و اكنون نرخهاي بالاي مالياتي مبناي درآمد اقتصادشان قرار گرفته است.
لزوم برقراري ماليات بر ارزش افزوده در ايراندر سالهاي پس از انقلاب اسلامي، اين واقعيت كه درآمد نفت براي تحقق اهداف اقتصادي و تامين استقلال ملي ايران درآمد مطمئن به حساب نميآيد، به تدريج در اذهان دولتمردان و سياستگذاران كشور پذيرفته شد و ماليات به عنوان مهمترين درآمد دولت روز به روز جايگاه خود را تثبيت كرد. با توجه به آنكه رشد درآمدهاي مالياتي ايران در سالهاي اخير به طور عمده در بخش مالياتهاي مستقيم حقوق و عوارض گمركي بوده است و با در نظر گرفتن اين واقعيت تلخ كه به ماليات در گذشته توجه كمي شده از بدو تاريخ ماليات عمومي در ايران تاكنون هيچ يك از انواع ماليات بر معاملات (ماليات خرده فروشي، فروش توليدكنندگان، ماليات بر فروش در مراحل مختلف توليد و توزيع كالا) در كشور ما سابقه نداشته است، در حالي كه سالها قبل از ابداع و اجراي ماليات بر ارزش افزوده در بسياري از كشورها انواع ماليات بر معاملات معمول و متداول بوده و در واقع ماليات بر ارزش افزوده به قصد اصلاح مالياتهاي قبلي جايگزين شده است و مهمتر اينكه درآمدهاي مالياتي دولتها از اين منبـع در مجموع درآمدهاي مالياتي آنان سهم چشمگيري دارد.
بر اساس طرح ساماندهي اقتصادي، تحول در نظام مالياتي كشور از سه جنبه تفكيك پذير است. اصلاحاتي كه در سياستگذاري مالياتي صورت ميگيرد، اقداماتي كه در جهت اصلاح مديريت مالياتي مربوط ميشود و اقداماتي كه در زمينه گسترش فرهنگ مالياتي در ميان مردم انجام ميشود. بنابراين اگر ماليات بر ارزش افزوده در نظام مالياتي كشور برقرار و به نحو موثر انجام شود، علاوه بر افزايش درآمد ناشي از مالياتهاي مستقيم اهداف اقتصادي و اجتماعي مورد نظر سيستم ماليات بردرآمد نيز به نحو موثرتري محقق خواهد شد.بر اين اساس در كشورهاي جهان اول بيشترين درآمد دولت از راه ماليات است؛ چراكه ماليات موجب ميشود انضباط مالي به نحو مناسب برقرار شود. ماليات در هر كشوري به تناسب پيشرفت و توسعه اقتصادي آن از جايگاه ويژه برخوردار است. بر اين اساس، ميزان درآمدهاي داخلي دولتها تا حد زيادي ارتباط مستقيم به توان و كارآيي نظام مالياتي آنها دارد؛ بنابراين منبـع اصلي تامين درآمدهاي داخلي وصول ماليات است.
همچنين مرور زمان نشان داده است كه كشورهاي دنيا به اين نتيجه رسيدهاند كه ماليات بر ارزش افزوده روشي مناسب براي نيل به تحقق برنامههاي اقتصادي است و در بيشتر كشورهاي جهان از سال 1960 تاكنون اين روش پياده شده و به مرور در بقيه كشورها هم در حال اجرا شدن است. از ويژگي ماليات بر ارزش افزوده مي توان به مديريت هزينه يا خرج خانوار، صدور فاکتور، دريافت پول ماليات توسط مشمولين و پرداخت آن به دولت نام برد که با توجّه به نقش مردم در پرداخت و وصول اين ماليات مطالبات آنها نيز از دولت افزايش مي يابد. از آنجا كه ماليات بر ارزش افزوده به مصرف تعلق گرفته و متناسب با ميزان مصرف، تغيير ميكند از عدالت مالياتي بيشتري برخوردار است. به هر حال با توجه به تاثير ماليات در رشد و شكوفايي اقتصاد، اميدواريم با تبيين درست و علمي نحوه هزينه کرد ماليات در حوزه ارزش افزوده گام مهمي را در نوسازي و پويايي سيستم مالياتي داشته باشيم و با برنامه ريزي دقيق و منظم توسط تيمي از كارشناسان و مديران خبره در بازه زماني خاص، سياستگذاري اصولي در خصوص تبيين نحوه ي مصرف ماليات بر ارزش افزوده، تدوين و اجرايي گردد.
منبع: سازمان امور مالياتي كشور
" برای حمايـت از ما، لطفاً بر روی بنرهای تبليغاتی سايت كليك نمائيد "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "

