معافيت هاي مالياتي به عنوان يكي از ابزارهاي سياست مالي به منظور تأمين دو هدف تخصيص مجدد منابع و تحقق عدالت اجتماعي در قوانين مالياتي کشورهاي مختلف اعمال ميشود. فراهم كردن شرايط و زمينه مساعد در چارچوب نظام انگيزشي و اعطاي معافيتهاي مالياتي با هدف حمايت از توليد و سرمايهگذاري و رشد و توسعه آنها، يكي از سياستهاي کارآمد و موثر نظام مالياتي کشور در عرصه اقتصاد و شکوفايي آن محسوب ميشود.
دولت با اعطاي تخفيفها و معافيتهاي مالياتي ميتواند زمينه لازم به منظور انتقال سرمايهها به نقاط محروم کشور، توسعه فضاي کسب و کار، رونق توليد و صادرات و سياستهاي خروج از رکود را فراهم سازد. از سوي ديگر، اعطاي معافيتهاي مالياتي به صورت غير هدفمند و غيرشفاف در قانون، تبعاتي چون ايجاد زمينههاي فساد، تبعيض مالياتي و فرار مالياتي را به دنبال دارد. از اين رو، قانون اصلاحيه مالياتهاي مستقيم با ايجاد تغييرات در معافيتها و مشوقهاي مالياتي غير هدفمند و ناکارآمد و حذف حمايتهاي تبعيض آميز، درصدد بهبود نظام انگيزشي و فراهم آوردن زمينه مساعد به منظور اصلاح نظام مالياتي و افزايش فضاي رقابتي در اقتصاد و در نهايت تحقق هر چه بيشتر عدالت مالياتي است.
در اين راستا، تدابيري در اصلاحيه قانون مزبور مدنظر قرار گرفته است که خروج معافيتها از حالت عمومي و تمرکز آن در حوزههاي اثرگذار از جمله مهم ترين آنهاست. در ذيل به برخي از اين اصلاحات اشاره مي کنيم:
در ماده 2 قانون ماليات هاي مستقيم، تغييراتي اعمال شده است؛ بدين صورت که با حذف تبصره 3 از اين قانون و اضافه شدن بند 4، نهادهاي انقلاب اسلامي و شرکتهاي تابعه آنها در رابطه با پرداخت ماليات و يا معافيت از آن، به شکلي صريح تعيين تکليف مي شوند. بر اين اساس با استناد به تبصره هاي ذيل ماده 2 قانون مالياتهاي مستقيم، شرکتهاي متعلق به نهادها و بنيادهاي انقلاب اسلامي مشمول ماليات مي باشند. همچنين درآمد حاصل از فعاليتهاي اقتصادي بنيادها و مؤسسات ياد شده نيز مشمول ماليات خواهند بود.
در قانون سابق، استفاده از معافيت هاي پايه درآمد به دفعات توسط اشخاص داراي چند شغل، علاوه بر کاهش شديد درآمدهاي مالياتي بخش مشاغل، بي عدالتي ميان مؤديان توانمند و مؤديان ضعيف را همراه داشت. ليکن با الحاق تبصره 2 به ماده 101 اين قانون، عدالت مالياتي اجرا و تبعيضهاي مذکور مرتفع خواهند شد. مطابق تبصره الحاقي مذکور، در صورتي که هر شخص حقيقي داراي بيش از يک واحد شغلي باشد، مجموع درآمد واحدهاي شغلي وي با اعمال تنها يک معافيت، مشمول ماليات به نرخهاي مصوب در قانون خواهد شد.
مطابق تبصره 7 ماده 105 و به منظور تشويق سرمايهگذاري، گسترش ظرفيتهاي توليدي، افزايش فعاليتهاي اقتصادي و رشد درآمد مؤديان مالياتي، چنانچه اشخاص هر ساله 10 درصد درآمد مشمول ماليات بيشتري نسبت به سال قبل ابراز نمايند، از تخفيف يک واحد درصد تا پنج واحد درصد از نرخهاي مذکور برخوردار خواهند شد. شرط برخورداري از تخفيف مزبور، تسويه بدهي مالياتي سال قبل و ارائه اظهارنامه سال جاري در مهلت مقرر از سوي سازمان امور مالياتي است.
ماده 133 اين قانون نيز مشوقهايي براي شرکتهاي تعاوني در نظر گرفته است. براساس اين ماده قانوني، به منظور حمايت از تشکيل شرکتهاي تعاوني عشايري و به تبع آن افزايش شفافيت اقتصادي و ايجاد مشوق در جهت افزايش بخش رسمي اقتصاد و نيز کاهش قاچاق کالا و بيکاري، صد درصد درآمد صندوق حمايت از توسعه بخش کشاورزي شرکتهاي تعاوني روستايي، عشايري، کشاورزي، صيادان، کارگري، کارمندي، دانشجويان و دانشآموزان و اتحاديههاي آنها از ماليات معاف است.
در راستاي حمايت از برنامه ها و فعاليت هاي سازمان هاي حمايتي و بهزيستي کشور، موسسات خيريه و عام المنفعه و انجمن ها و هيات هاي مذهبي، تغييراتي از جمله معافيت مالياتي درآمدهاي حاصل از موقوفات و دريافت کمک هاي نقدي و غير نقدي اين نهادها در راستاي ايجاد انگيزه و حمايت از آنان در ماده 139 قانون مالياتهاي مستقيم اعمال شد.
ماده 141 قانون مالياتهاي مستقيم در راستاي تشويق صادرات خدمات و کالاهاي غير نفتي و جلوگيري از صادرات مواد خام، دستخوش تغييرات و تحولات مثبتي شده است. مطابق اين ماده از قانون، صد در صد درآمد حاصل از صادرات خدمات وکالاهاي غير نفتي و محصولات بخش کشاورزي و 20 درصد درآمد حاصل از صادرات مواد خام، مشمول ماليات به نرخ صفر ميگردد. با تدوين اين ماده تشويقي، انتظار ميرود در آينده شاهد بهرهبرداري بيشتر از ظرفيتهاي داخلي در زمينه ارائه خدمات مشاورهاي و ظرفيتهاي بالقوه صادراتي و جلوگيري از خام فروشي در کشور باشيم.
در خاتمه لازم به ذکر است بنا بر ماده 146 مکرر اصلاحيه قانون مالياتهاي مستقيم، به منظور ايجاد شفافيت در سياستهاي تشويقي و تکميل اطلاعات بانکهاي اطلاعاتي سازمان، اعمال هر نوع معافيت و مشوق مالياتي به موديان، مشروط به ارائه اظهارنامه از سوي ايشان است. همچنين وفق اين ماده از قانون مقرر شده است، معافيتهاي مالياتي در راستاي ايجاد شفافيت و اثرگذاري آنها به صورت جمعي- خرجي در بودجههاي سنواتي درج شوند.
منبع: سازمان امور مالياتي كشور
دولت با اعطاي تخفيفها و معافيتهاي مالياتي ميتواند زمينه لازم به منظور انتقال سرمايهها به نقاط محروم کشور، توسعه فضاي کسب و کار، رونق توليد و صادرات و سياستهاي خروج از رکود را فراهم سازد. از سوي ديگر، اعطاي معافيتهاي مالياتي به صورت غير هدفمند و غيرشفاف در قانون، تبعاتي چون ايجاد زمينههاي فساد، تبعيض مالياتي و فرار مالياتي را به دنبال دارد. از اين رو، قانون اصلاحيه مالياتهاي مستقيم با ايجاد تغييرات در معافيتها و مشوقهاي مالياتي غير هدفمند و ناکارآمد و حذف حمايتهاي تبعيض آميز، درصدد بهبود نظام انگيزشي و فراهم آوردن زمينه مساعد به منظور اصلاح نظام مالياتي و افزايش فضاي رقابتي در اقتصاد و در نهايت تحقق هر چه بيشتر عدالت مالياتي است.
در اين راستا، تدابيري در اصلاحيه قانون مزبور مدنظر قرار گرفته است که خروج معافيتها از حالت عمومي و تمرکز آن در حوزههاي اثرگذار از جمله مهم ترين آنهاست. در ذيل به برخي از اين اصلاحات اشاره مي کنيم:
در ماده 2 قانون ماليات هاي مستقيم، تغييراتي اعمال شده است؛ بدين صورت که با حذف تبصره 3 از اين قانون و اضافه شدن بند 4، نهادهاي انقلاب اسلامي و شرکتهاي تابعه آنها در رابطه با پرداخت ماليات و يا معافيت از آن، به شکلي صريح تعيين تکليف مي شوند. بر اين اساس با استناد به تبصره هاي ذيل ماده 2 قانون مالياتهاي مستقيم، شرکتهاي متعلق به نهادها و بنيادهاي انقلاب اسلامي مشمول ماليات مي باشند. همچنين درآمد حاصل از فعاليتهاي اقتصادي بنيادها و مؤسسات ياد شده نيز مشمول ماليات خواهند بود.
در قانون سابق، استفاده از معافيت هاي پايه درآمد به دفعات توسط اشخاص داراي چند شغل، علاوه بر کاهش شديد درآمدهاي مالياتي بخش مشاغل، بي عدالتي ميان مؤديان توانمند و مؤديان ضعيف را همراه داشت. ليکن با الحاق تبصره 2 به ماده 101 اين قانون، عدالت مالياتي اجرا و تبعيضهاي مذکور مرتفع خواهند شد. مطابق تبصره الحاقي مذکور، در صورتي که هر شخص حقيقي داراي بيش از يک واحد شغلي باشد، مجموع درآمد واحدهاي شغلي وي با اعمال تنها يک معافيت، مشمول ماليات به نرخهاي مصوب در قانون خواهد شد.
مطابق تبصره 7 ماده 105 و به منظور تشويق سرمايهگذاري، گسترش ظرفيتهاي توليدي، افزايش فعاليتهاي اقتصادي و رشد درآمد مؤديان مالياتي، چنانچه اشخاص هر ساله 10 درصد درآمد مشمول ماليات بيشتري نسبت به سال قبل ابراز نمايند، از تخفيف يک واحد درصد تا پنج واحد درصد از نرخهاي مذکور برخوردار خواهند شد. شرط برخورداري از تخفيف مزبور، تسويه بدهي مالياتي سال قبل و ارائه اظهارنامه سال جاري در مهلت مقرر از سوي سازمان امور مالياتي است.
ماده 133 اين قانون نيز مشوقهايي براي شرکتهاي تعاوني در نظر گرفته است. براساس اين ماده قانوني، به منظور حمايت از تشکيل شرکتهاي تعاوني عشايري و به تبع آن افزايش شفافيت اقتصادي و ايجاد مشوق در جهت افزايش بخش رسمي اقتصاد و نيز کاهش قاچاق کالا و بيکاري، صد درصد درآمد صندوق حمايت از توسعه بخش کشاورزي شرکتهاي تعاوني روستايي، عشايري، کشاورزي، صيادان، کارگري، کارمندي، دانشجويان و دانشآموزان و اتحاديههاي آنها از ماليات معاف است.
در راستاي حمايت از برنامه ها و فعاليت هاي سازمان هاي حمايتي و بهزيستي کشور، موسسات خيريه و عام المنفعه و انجمن ها و هيات هاي مذهبي، تغييراتي از جمله معافيت مالياتي درآمدهاي حاصل از موقوفات و دريافت کمک هاي نقدي و غير نقدي اين نهادها در راستاي ايجاد انگيزه و حمايت از آنان در ماده 139 قانون مالياتهاي مستقيم اعمال شد.
ماده 141 قانون مالياتهاي مستقيم در راستاي تشويق صادرات خدمات و کالاهاي غير نفتي و جلوگيري از صادرات مواد خام، دستخوش تغييرات و تحولات مثبتي شده است. مطابق اين ماده از قانون، صد در صد درآمد حاصل از صادرات خدمات وکالاهاي غير نفتي و محصولات بخش کشاورزي و 20 درصد درآمد حاصل از صادرات مواد خام، مشمول ماليات به نرخ صفر ميگردد. با تدوين اين ماده تشويقي، انتظار ميرود در آينده شاهد بهرهبرداري بيشتر از ظرفيتهاي داخلي در زمينه ارائه خدمات مشاورهاي و ظرفيتهاي بالقوه صادراتي و جلوگيري از خام فروشي در کشور باشيم.
در خاتمه لازم به ذکر است بنا بر ماده 146 مکرر اصلاحيه قانون مالياتهاي مستقيم، به منظور ايجاد شفافيت در سياستهاي تشويقي و تکميل اطلاعات بانکهاي اطلاعاتي سازمان، اعمال هر نوع معافيت و مشوق مالياتي به موديان، مشروط به ارائه اظهارنامه از سوي ايشان است. همچنين وفق اين ماده از قانون مقرر شده است، معافيتهاي مالياتي در راستاي ايجاد شفافيت و اثرگذاري آنها به صورت جمعي- خرجي در بودجههاي سنواتي درج شوند.
منبع: سازمان امور مالياتي كشور
" برای حمايـت از ما، لطفاً بر روی بنرهای تبليغاتی سايت كليك نمائيد "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "
" اگر کسی خوبیهای تو را فراموش کرد، تو خوب بودن را فراموش نکن... "
" ای کاش یاد بگیریم، برای خالی کردن خودمان؛ کسی را لبریز نکنیم... "
" تنها « زمان » است كه دوست داشتن را ثابت می كند، نه « زبان »... "

